Notion จากศูนย์ถึงโปร ตอนที่ 1 — ทำความเข้าใจ Notion ใน 20 นาทีแรก

ซีรีส์ "Notion จากศูนย์ถึงโปร" ลงวันละตอนรวม 8 ตอน — ตามอ่านทั้งชุดได้ที่หมวดคู่มือเครื่องมือ

Notion เป็นแอปที่คนแนะนำต่อกันมากที่สุดตัวหนึ่งของทศวรรษนี้ และเป็นแอปที่คนเปิดครั้งแรกแล้วปิดหนีมากที่สุดตัวหนึ่งเช่นกัน สาเหตุเดียวกันทั้งคู่: มันไม่เหมือนแอปไหนที่เคยใช้มา

แอปทั่วไปบอกเราว่ามันมีไว้ทำอะไร — แอปจดโน้ตให้จด แอป to-do ให้ติ๊ก ปฏิทินให้ลงนัด แต่ Notion เปิดมาเป็นหน้าขาวว่างเปล่ากับเคอร์เซอร์กะพริบหนึ่งอัน แล้วให้เราตัดสินใจเองว่ามันจะเป็นอะไร นั่นคือพลังที่สุดและจุดที่ทำให้คนถอยที่สุดในเวลาเดียวกัน ซีรีส์นี้จะพาไต่จากหน้าว่างนั้นไปจนถึงระบบที่ทำงานแทนเราได้จริง

Notion คืออะไร (นิยามที่ใช้งานได้จริง)

นิยามที่ช่วยให้เข้าใจเร็วสุด: Notion คือกล่องเลโก้สำหรับสร้างเครื่องมือทำงานของตัวเอง — โน้ต, ตารางงาน, ฐานข้อมูล, wiki, แผนโปรเจกต์, สมุดบันทึก ทั้งหมดสร้างจากชิ้นส่วนพื้นฐานชุดเดียวกัน ต่างจากการซื้อของเล่นสำเร็จรูปที่ทำได้อย่างเดียวตามกล่อง

ข้อแลกเปลี่ยนก็ตรงไปตรงมา: อิสระมากขึ้น = ต้องคิดเองมากขึ้น ซึ่งเป็นเหตุผลที่ซีรีส์นี้เรียงจากชิ้นส่วนเล็กสุดก่อน ไม่ใช่โชว์ระบบอลังการแล้วให้ไปงมเอง

แนวคิดเดียวที่ต้องเข้าใจวันนี้: ทุกอย่างคือ Block

ทั้ง Notion สร้างจากแนวคิดเดียว — ทุกอย่างบนหน้าคือ block: ย่อหน้าคือ block, หัวข้อคือ block, รูป, ตาราง, to-do, ไฟล์แนบ ล้วนเป็น block ที่วางต่อกันเหมือนตัวต่อ

สามอย่างที่ทำกับ block ได้และใช้ไปตลอดชีวิตการใช้ Notion:

พิมพ์ / เพื่อเสก — อยากได้ block ชนิดไหน พิมพ์เครื่องหมายทับแล้วตามด้วยชื่อมัน เช่น /todo /heading /table /image เมนูจะเด้งให้เลือก นี่คือคำสั่งเดียวที่ต้องจำจริง ๆ ของทั้งแอป

ลากเพื่อย้าย — ทุก block มีจุดจับหกจุด (⠿) ตรงหัวบรรทัดเมื่อเอาเมาส์ชี้ ลากไปวางตรงไหนก็ได้ รวมถึงวางข้างกันเป็นหลายคอลัมน์ การจัดหน้าเอกสารที่เคยยากใน Word กลายเป็นการต่อเลโก้

หน้าซ้อนหน้าได้ไม่จำกัด — block ชนิดพิเศษที่สุดคือ "page" เพราะหน้าเป็น block ได้ แปลว่าสร้างหน้าในหน้าในหน้า ลึกแค่ไหนก็ได้ โครงสร้างทั้ง workspace ของเราคือต้นไม้ของหน้าที่ซ้อนกันนี่เอง

ลงมือ 20 นาทีแรก: หน้า "วันนี้" ของตัวเอง

ทฤษฎีพอแล้ว แบบฝึกหัดแรกให้สร้างหน้าเดียวที่ใช้จริงพรุ่งนี้เช้าได้เลย:

1. สร้างหน้าใหม่ ตั้งชื่อ "วันนี้" — กด icon เลือกอิโมจิสักตัวให้มันมีชีวิต
2. พิมพ์ /heading2 สร้างหัวข้อ "งานที่ต้องเสร็จ" แล้วพิมพ์ /todo ใส่งานจริงของพรุ่งนี้สัก 3 ข้อ
3. หัวข้อถัดมา "โน้ตระหว่างวัน" — เว้นที่ว่างไว้จดอะไรก็ได้ที่โผล่เข้ามา
4. ลองลาก to-do อันล่างสุดขึ้นบนสุด แล้วลองลากหัวข้อทั้งแท่งสลับกัน — สังเกตว่า block ย้ายทั้งก้อนพร้อมลูกของมัน
5. พิมพ์ /page ท้ายหน้า ตั้งชื่อ "จดทิ้งไว้ก่อน" — นี่คือหน้าซ้อนหน้าแรกของเรา อะไรที่ยังไม่รู้จะเอาไปไว้ไหนโยนเข้านี่

ยี่สิบนาทีนี้ครอบคลุมการใช้งานจริงราว 70% ของคนใช้ Notion ทั่วโลกแล้ว ที่เหลือของซีรีส์คือ 30% ที่เปลี่ยน Notion จากสมุดโน้ตสวย ๆ เป็นระบบที่ทำงานแทนเรา

กับดักมือใหม่ที่ขอเตือนไว้ตั้งแต่ตอนแรก

เห็นคนพังมาเยอะด้วยสาเหตุเดียวกัน: ยังไม่ทันใช้ ก็ไปลอก template อลังการจากยูทูบมาทั้งระบบ — dashboard สิบหน้า ฐานข้อมูลยี่สิบตัว สวยมาก แล้วก็ร้างภายในสองสัปดาห์ เพราะระบบนั้นออกแบบมาจากชีวิตคนอื่น ไม่ใช่ของเรา

หลักของซีรีส์นี้จึงตรงข้าม: เริ่มจากหน้าเดียวที่ใช้จริง แล้วให้ระบบโตตามปัญหาที่เจอจริงทีละชั้น ถึงตอนท้ายซีรีส์เราจะได้ระบบครบเหมือนกัน แต่เป็นระบบที่เข้าใจทุกชิ้นเพราะสร้างเองกับมือ

พรุ่งนี้ ตอนที่ 2: วิธีจัดโครง workspace ไม่ให้กลายเป็นลิ้นชักที่ยัดทุกอย่างแล้วหาอะไรไม่เจอ — กฎไม่กี่ข้อที่ทำให้หน้าไม่บานปลายเป็นเขาวงกต